Μαθήματα Πληροφορικής - Τ.Π.Ε. Δημοτικού

Σειρά μαθημάτων για εκπαίδευση από απόσταση

Κατά τις σχολικές χρονιές 2019-20 και 2020-21, έφτιαξα τα παρακάτω μαθήματα για ασύγχρονη εκπαίδευση από απόσταση:

• Τι είναι Κώδικας
• Δομή επανάληψης
• Προγραμματισμός με γεγονότα
• Δομή επιλογής
• Τι είναι Αλγόριθμος
• Διαδίκτυο και υπηρεσίες

Προτάσεις διαθεματικότητας (Ευέλικτη ζώνη, ΤΠΕ)

Τις τελευταίες σχολικές χρονιές ανέλαβα κάποιες φορές και το μάθημα της Ευέλικτης Ζώνης και μου δόθηκε η αφορμή να ασχοληθώ με γενικότερα ενδιαφέροντα θέματα.

• Θάλασσα και ανθρώπινη διασπορά - μετανάστευση
• Δομή της ύλης, χρονολόγιο της ιστορίας
• Η εξέλιξη της ζωής και η πρόοδος του ανθρώπου

Πλήρης σειρά μαθημάτων για Γ', Δ', Ε', ΣΤ'

Κατά τη σχολική χρονιά 2015-16 που δίδασκα στο 5ο Δημοτικό Σχολείο Χανίων κατέγραψα σε ψηφιακή μορφή 51 μαθήματα για τις τάξεις Ε' - ΣΤ' και 42 μαθήματα για τις τάξεις Γ' - Δ', τα οποία σχεδίασα με βάση το πρόγραμμα σπουδών για τα ΕΑΕΠ.

• Σειρά μαθημάτων Γ' και Δ' Δημοτικού
• Σειρά μαθημάτων Ε' και ΣΤ' Δημοτικού

Οι Γ' και Δ' τάξεις έχουν κοινό πρόγραμμα σπουδών, ενώ οι Ε' και ΣΤ' τάξεις έχουν σχεδόν κοινό πρόγραμμα σπουδών με μικρές διαφοροποιήσεις, κυρίως στην ενότητα "Προγραμματίζω τον Η/Υ" που όμως έχουν νόημα για τον εκπαιδευτικό που διδάσκει και για δεύτερη συνεχή χρονιά στο ίδιο σχολείο.

Σε κάθε μάθημα οι μαθητές άνοιγαν από το φάκελο "Μαθήματα" του υπολογιστή τους το αντίστοιχο αρχείο ppt, που περιέχει (1) μια σύνοψη του μαθήματος, (2) ορισμό ή περιγραφή σχετικών εννοιών (όχι σε κάθε μάθημα) και (3) δραστηριότητες. Επίσης άνοιγαν από το φάκελο "Μαθήματα" το αρχείο ή τα αρχεία που απαιτούνταν για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων. Περισσότερα στους παρακάτω δύο συνδέσμους.

Δυστυχώς με την υποβάθμιση του μαθήματος σε μονόωρο από τη σχολική χρονιά 2016-17, αρκεί πλέον μια επιλογή 30 μαθημάτων (όσες περίπου οι διδακτικές εβδομάδες).

Έννοιες προγραμματισμού, Scratch, ταξινομίες Bloom & SOLO

Μάθηση εννοιών προγραμματισμού με το Scratch με βάση τις ταξινομίες Bloom και SOLO

Χανιά, Μάιος 2013

Η εργασία Διερεύνηση της μάθησης εννοιών προγραμματισμού με το Scratch από μαθητές Ε’ και ΣΤ’ δημοτικού με βάση μια μεικτή ταξινομία Bloom και SOLO, που παρουσίασα στις 10 Μαΐου 2013 στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, στο πλαίσιο του 3ου Πανελληνίου Συνεδρίου «Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία», αποτελεί αναφορά σε μια έρευνα (post-test only design) σε 78 μαθητές των τάξεων Ε’ και ΣΤ’ του 15ου Δημοτικού Σχολείου Χανίων. Σκοπός της έρευνας ήταν η αξιοποίηση του Scratch στο μάθημα ΤΠΕ του δημοτικού για τη μάθηση των προγραμματιστικών εννοιών: δομή ακολουθίας, αρχικοποίηση, παράλληλη εκτέλεση γεγονότων και επικοινωνία/ συγχρονισμός με μηνύματα. Η παρουσίαση της εργασίας στο Συνέδριο:

Συνέδριο ΕΤΠΕ 2013: Μάθηση Προγραμματισμού στο Δημοτικό με βάση τις ταξινομίες Bloom & SOLO from Kostas Katsoulas

Για τη διαπίστωση του γνωστικού επιπέδου στο οποίο είναι εφικτό οι μαθητές αυτής της ηλικίας να μάθουν τις παραπάνω έννοιες, αξιοποιήθηκε μια μεικτή ταξινομία Bloom και SOLΟ σύμφωνα με το μοντέλο των Meerbaum-Salant, Armoni και Ben-Ari (2010).

Τι είναι η ταξινομία Bloom

Η ταξινομία Bloom είναι μια κατάταξη των μαθησιακών στόχων που προτάθηκε από τον Αμερικανό εκπαιδευτικό – ψυχολόγο Benjamin Bloom το 1956. Σύμφωνα με την ταξινομία οι μαθησιακοί στόχοι διακρίνονται σε τρεις περιοχές: τη γνωστική, τη συναισθηματική και την ψυχοκινητική. Οι μαθησιακοί στόχοι της γνωστικής περιοχής περιλαμβάνουν τις εξής κατηγορίες: γνώση, κατανόηση, εφαρμογή, ανάλυση, σύνθεση, αξιολόγηση. Οι έξι αυτές κατηγορίες αποτελούν την ταξινομία γνωστικών στόχων του Bloom και είναι ιεραρχημένες: η πρώτη κατηγορία (γνώση) είναι η κατωτέρου επιπέδου ενώ η έκτη (αξιολόγηση) είναι η ανωτέρου επιπέδου. Προϋπόθεση για την επίτευξη γνωστικών στόχων μιας κατηγορίας είναι η επίτευξη γνωστικών στόχων της αμέσως κατώτερης κατηγορίας.

Το 2001 η ταξινομία των γνωστικών στόχων αναθεωρήθηκε από τους Lorin Anderson, πρώην φοιτητή του Bloom, και David Krathwohl, συνεργάτη του Bloom. Η βασική διαφορά της αναθεωρημένης ταξινομίας (Krathwohl, 2002) είναι ότι αποτελεί ένα δισδιάστατο μοντέλο [Cognitive Process Χ Knowledge]. Στη διάσταση knowledge συμπεριλήφθηκαν οι υποκατηγορίες της κατηγορίας γνώση της αρχικής ταξινομίας. Στη διάσταση cognitive process (γνωστική διεργασία) οι κατηγορίες διατυπώθηκαν με τη χρήση ρήματος, αντί ουσιαστικού, διότι θεωρήθηκε ότι η επίτευξη γνωστικών στόχων είναι μια ενεργητική μορφή σκέψης που μπορεί να οριστεί ορθά μόνο με τη χρήση ρημάτων. Οι κατηγορίες στη διάσταση της γνωστικής διεργασίας είναι οι: θυμάμαι, κατανοώ, εφαρμόζω, αναλύω, αξιολογώ, δημιουργώ. Η κατηγορία δημιουργώ προάχθηκε στο ανώτερο επίπεδο με το σκεπτικό ότι η δημιουργία προϋποθέτει την κατοχή ικανοτήτων αξιολόγησης. Στα πλαίσια της εργασίας, από το δισδιάστατο μοντέλο της αναθεωρημένης ταξινομίας Bloom, αξιοποιήθηκε μόνο η διάσταση της γνωστικής διεργασίας. Στο παρακάτω σχήμα φαίνεται η αντιστοίχιση της διάστασης αυτής με την αρχική ταξινομία.

Η αρχική (1956) και η αναθεωρημένη (2001) ταξινομία γνωστικών στόχων Bloom
(πηγή: www4.uwsp.edu)

Ο Benjamin Bloom

Στον πίνακα 1 περιλαμβάνονται ο ορισμός για κάθε κατηγορία γνωστικής διεργασίας και οι συγκεκριμένες γνωστικές διεργασίες ανά κατηγορία (υποκατηγορίες).

Πίνακας 1: Αναθεωρημένη ταξινομία γνωστικών στόχων Bloom 

(διάσταση γνωστικής διεργασίας)

Κατηγορία	Ορισμός	Υποκατηγορίες
Θυμάμαι (Remember)	Ανακαλώ την προηγούμενη γνώση	αναγνωρίζω (recognize), ανακαλώ (recall)
Κατανοώ (Understand)	Προσδιορίζω το νόημα των διδακτικών μηνυμάτων	ερμηνεύω (interpret), δείχνω με παράδειγμα (exemplify), ταξινομώ (classify), συνοψίζω (summarize), συμπεραίνω (infer), συγκρίνω (compare), εξηγώ (explain)
Εφαρμόζω (Apply)	Εκτελώ ή χρησιμοποιώ μια διαδικασία σε μια δεδομένη κατάσταση	εκτελώ (execute), υλοποιώ (implement)
Αναλύω (Analyze)	Αναλύω το υλικό στα συστατικά του μέρη ώστε να το κατανοήσω ως σύνολο	διαφοροποιώ (differentiate), οργανώνω (organize), αποδίδω (attribute)
Αξιολογώ (Evaluate)	Κάνω κρίσεις βασισμένες σε κριτήρια ή κανόνες	εξετάζω (check), κρίνω (critique)
Δημιουργώ (Create)	Συνθέτω στοιχεία για να σχηματίσω ένα καινοτόμο λειτουργικό σύνολο ή φτιάχνω ένα πρωτότυπο προϊόν	δημιουργώ (generate), σχεδιάζω (plan), παράγω (produce)

Τι είναι η ταξινομία SOLO

Η ταξινομία SOLO (Structure of the Observed Learning Outcome) είναι μια κατάταξη των μαθησιακών αποτελεσμάτων σε ιεραρχική μορφή που προτάθηκε από τους Αυστραλούς εκπαιδευτικούς – ψυχολόγους John Biggs και Kevin Collis (1982). Η ταξινομία είναι ιεραρχημένη διότι περιγράφει επίπεδα μάθησης αυξανόμενης πολυπλοκότητας. Στον πίνακα 2 περιγράφονται τα πέντε επίπεδα της ταξινομίας: χωρίς δομή (προδομικά), μονοδομικά, πολυδομικά, σχεσιακά, αφαιρετικά.

Πίνακας 2: Ταξινομία SOLO

Επίπεδο	Περιγραφή
Προδομικό	Δεν εστιάζω σε κανένα από τα στοιχεία που σχετίζονται με το εξεταζόμενο αντικείμενο
Μονοδομικό	Εστιάζω σε ένα από τα στοιχεία που σχετίζονται με το εξεταζόμενο αντικείμενο
Πολυδομικό	Εστιάζω σε άνω του ενός στοιχεία που σχετίζονται με το εξεταζόμενο αντικείμενο αλλά αδυνατώ να τα συσχετίσω
Σχεσιακό	Εστιάζω στα περισσότερα στοιχεία που σχετίζονται με το εξεταζόμενο αντικείμενο και τα συσχετίζω σε ένα εννοιολογικό σχήμα
Αφαιρετικό	Επιπλέον ως προς το προηγούμενο, ανακαλώ το εννοιολογικό σχήμα και το αξιοποιώ σε νέα περιβάλλοντα

Ο συνδυασμός των ταξινομιών Bloom και SOLO

Ο λόγος που οι Meerbaum-Salant, Armoni και Ben-Ari (2010) πρότειναν τη μεικτή ταξινομία ήταν η αδυναμία κατάταξης των μαθησιακών αποτελεσμάτων στις ιεραρχημένες κατηγορίες της ταξινομίας Bloom, σε αντιστοιχία με το επίπεδο πολυπλοκότητάς τους. Για παράδειγμα η δημιουργία μιας γραμμής κώδικα κατατάσσεται στην κατηγορία Bloom δημιουργώ. Η πλήρης κατανόηση μιας προγραμματιστικής έννοιας κατατάσσεται στην κατώτερη κατηγορία Bloom κατανοώ. Όμως, αναμφίβολα είναι πιο εύκολο οι μαθητές να καταφέρουν να δημιουργήσουν μία γραμμή κώδικα παρά να κατανοήσουν πλήρως μια έννοια προγραμματισμού. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το παράδοξο προτάθηκε ο συνδυασμός των παραπάνω δύο ιεραρχημένων ταξινομιών.

Από το καρτεσιανό γινόμενο των δύο ταξινομιών προκύπτουν 6 x 5 = 30 γνωστικές κατηγορίες. Οι Meerbaum-Salant, Armoni και Ben-Ari (2010) υποστήριξαν ότι οι κατηγορίες για τις οποίες έχει νόημα να πραγματοποιηθεί έρευνα στο πλαίσιο της μάθησης εννοιών προγραμματισμού σε συγκεκριμένο προγραμματιστικό περιβάλλον είναι οι: (1) κατανοώ μονοδομικά, (2) εφαρμόζω μονοδομικά, (3) δημιουργώ μονοδομικά, (4) κατανοώ πολυδομικά, (5) εφαρμόζω πολυδομικά, (6) δημιουργώ πολυδομικά, (7) κατανοώ σχεσιακά, (8) εφαρμόζω σχεσιακά, (9) δημιουργώ σχεσιακά. Οι εννέα κατηγορίες είναι ιεραρχημένες: Το κατώτερο επίπεδο είναι το (1) κατανοώ μονοδομικάενώ το ανώτερο είναι το (9) δημιουργώ σχεσιακά. Έτσι επιλύθηκαν οι αδυναμίες της ταξινομίας Bloom αφού, στο συγκεκριμένο παραπάνω παράδειγμα, η δημιουργία μίας γραμμής κώδικα κατατάσσεται στην κατηγορία (3) δημιουργώ μονοδομικά, ενώ η νοητικά ανώτερη διεργασία της πλήρους κατανόησης μιας προγραμματιστικής έννοιας κατατάσσεται στην κατηγορία (7) κατανοώ σχεσιακά.

Αξιοποίηση της μεικτής ταξινομίας στην πράξη

Η παραπάνω μεικτή ταξινομία βρίσκει εφαρμογή στη διδακτική της Πληροφορικής. Ο εκπαιδευτικός της Πληροφορικής πρέπει να λάβει υπόψη του την ερμηνεία της καθεμιάς από τις κατηγορίες Bloom και SOLO στο πλαίσιο της μάθησης προγραμματισμού, με βάση τις συγκεκριμένες γνωστικές διεργασίες (υποκατηγορίες) του πίνακα 1. Έτσι:

• Κατανοώ = {Εξηγώ, συνοψίζω, συγκρίνω, ταξινομώ} προγραμματιστικές έννοιες, {δίνω παράδειγμα, συμπεραίνω} με προγραμματιστικές έννοιες.
• Εφαρμόζω = Εκτελώ κώδικα που περιέχει ή που αντιστοιχεί σε προγραμματιστικές έννοιες.
• Δημιουργώ = {Δημιουργώ, παράγω} κώδικα ή σχεδιάζω πρόγραμμα αξιοποιώντας προγραμματιστικές έννοιες.
• Μονοδομικά = Μερική, μονοδιάστατη γνώση μιας έννοιας σε συγκεκριμένο προγραμματιστικό περιβάλλον.
• Πολυδομικά = Μερική, πολυδιάστατη γνώση μιας έννοιας σε συγκεκριμένο προγραμματιστικό περιβάλλον αλλά χωρίς την ικανότητα συσχετισμού της έννοιας με άλλες έννοιες ή δομές του περιβάλλοντος.
• Σχεσιακά = Πλήρης γνώση μιας έννοιας σε σχέση με άλλες έννοιες και δομές του συγκεκριμένου προγραμματιστικού περιβάλλοντος.

Το πλαίσιο στο οποίο αξιοποιήθηκε η μεικτή ταξινομία, η μεθοδολογία και τα αποτελέσματα περιγράφονται στο πλήρες κείμενο “Διερεύνηση της μάθησης εννοιών προγραμματισμού με το Scratch από μαθητές Ε’ και ΣΤ’ δημοτικού με βάση μια μεικτή ταξινομία Bloom και SOLO“. Σε επόμενο άρθρο θα διαμοιράσω το σχετικό εκπαιδευτικό υλικό που δημιουργήθηκε για την υποστήριξη της παρέμβασης.

Βιβλιογραφικές Αναφορές

• Biggs, J. B. & Collis, K. F. (1982). Evaluating the Quality of Learning: The SOLO Taxonomy. NY: Academic Press.
• Krathwohl, D. R. (2002). A revision of Bloom’s taxonomy: An overview. Theory into Practice, 41 (4), pp. 212-225. Διαθέσιμο στο http://rt3region7.ncdpi.wikispaces.net/file/view/8+Perspectives+on+RBT.pdf
• Meerbaum-Salant, O., Armoni, M. & Ben-Ari, M. (2010). Learning Computer Science Concepts with Scratch. Sixth international workshop on Computing education research, pp. 69-76, Aaarhus, Denmark. doi:10.1145/1839594.1839607. Διαθέσιμο στο http://dl.acm.org/citation.cfm?id=1839607.

Εκπαιδευτικό υλικό: Έννοιες προγραμματισμού με Scratch

Εκπαιδευτικό υλικό για τη μάθηση εννοιών προγραμματισμού με το Scratch

Χανιά, Μάιος 2013

Στα πλαίσια μιας δεκάωρης εκπαιδευτικής παρέμβασης για την ενότητα “Προγραμματίζω τον Υπολογιστή” του μαθήματος ΤΠΕ, στις τάξεις Ε’ και ΣΤ’ στο 15ο Δημοτικό Σχολείο Χανίων (βλ. και άρθρο Μάθηση εννοιών προγραμματισμού με το Scratch με βάση τις ταξινομίες Bloom και SOLO για την τεκμηρίωση της παρέμβασης), δημιουργήθηκε το παρακάτω εκπαιδευτικό υλικό. Οι έννοιες προγραμματισμού για τις οποίες δημιουργήθηκε το υλικό είναι οι: δομή ακολουθίας, αρχικοποίηση, γεγονότα, επικοινωνία με μηνύματα.

Υλικό σε ppt – διαλέξεις για τη διδασκαλία των προγραμματιστικών εννοιών με το Scratch:

Διδασκαλία προγραμματιστικών εννοιών με το Scratch (διαλέξεις - ppt) from Kostas Katsoulas

Υλικό σε pdf – σημειώσεις για τη μάθηση των προγραμματιστικών εννοιών με το Scratch:

Μάθηση προγραμματιστικών εννοιών με το Scratch (σημειώσεις - pdf) from Kostas Katsoulas

Τεστ αξιολόγησης της γνώσης προγραμματιστικών εννοιών με το Scratch, στις γνωστικές κατηγορίες της μεικτής ταξινομίας Bloom και SOLO:

Tεστ αξιολόγησης της γνώσης προγραμματιστικών εννοιών με το Scratch (pdf) from Kostas Katsoulas

Scratch: Εργασίες σε Πανελλήνια Συνέδρια (2008 – 2012)

Το προγραμματιστικό περιβάλλον Scratch: Εργασίες σε Πανελλήνια Συνέδρια (2008 – 2012)

Στο παρόν άρθρο καταγράφω τις εργασίες που έχουν δημοσιευθεί στα πρακτικά Πανελληνίων Συνεδρίων της ΕΤΠΕ και της ΠΕΚΑΠ για το προγραμματιστικό περιβάλλον Scratch. Η ανάγκη που το κάνω είναι ότι ναι μεν το Scratch προτείνεται πλέον επίσημα ακόμα και για το μάθημα Τ.Π.Ε. των Δημοτικών Σχολείων με ΕΑΕΠ, στα πλαίσια της θεματικής ενότητας “Προγραμματίζω και Ελέγχω” για τις τάξεις Ε’ και ΣΤ’, αλλά η αξιοποίηση του περιβάλλοντος αυτού από την εκπαιδευτική κοινότητα γίνεται μάλλον με σκοπό οι μαθητές να ευχαριστηθούν και να εντυπωσιαστούν δημιουργώντας σκηνικά και μικρές ιστορίες και όχι με σκοπό τη διερεύνηση του βαθμού στον οποίο οι μαθητές μαθαίνουν προγραμματιστικές έννοιες. Από τη στιγμή λοιπόν που οι εκπαιδευτικοί Πληροφορικής μπήκαμε στα Δημοτικά Σχολεία για τη διδασκαλία των Τ.Π.Ε., ας διδάξουμε και το γνωστικό αντικείμενο της Πληροφορικής πιο μεθοδολογικά. Έτσι ήμουν περίεργος να δω τι έχει “παίξει” για το Scratch σε πανελλήνια συνέδρια.

Έκανα αναζήτηση σε όλα τα συνέδρια των παραπάνω δύο Ενώσεων από τότε που πρωτοεμφανίστηκε το Scratch στην ελληνική εκπαιδευτική κοινότητα (2008) μέχρι σήμερα. Εντόπισα συνολικά 25 εργασίες, εκ των οποίων 6 σχετίζονται με την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, 9 με τη Δευτεροβάθμια (4 με το Γυμνάσιο και 5 με το Λύκειο) και 2 με την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Στη λίστα με τις 25 εργασίες έχουν συμπεριληφθεί και αρκετές εργασίες-αναφορές σε εργαστηριακές συνεδρίες. Οι περισσότερες εργασίες αποτελούν προτάσεις διδασκαλίας (διδακτικά σενάρια). Κάποιες στοχεύουν στη διδασκαλία προγραμματιστικών εννοιών, από το Δημοτικό έως και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, και κάποιες αποτελούν διαθεματικές προτάσεις διδασκαλίας ή προσπάθειες αξιοποίησης του περιβάλλοντος Scratch για τη διδασκαλία άλλων γνωστικών αντικειμένων πχ τις ξένες γλώσσες.

Οι εργασίες που προς το παρόν μου φαίνονται πιο ενδιαφέρουσες, διότι διερευνούν την εκμάθηση συγκεκριμένων προγραμματιστικών εννοιών με το Scratch και παρέχουν ικανοποιητική ανάλυση αποτελεσμάτων για τις υπό διερεύνηση έννοιες, είναι οι εξής δύο εργασίες: “Μάθηση προγραμματισμού Η/Υ από εκκολαπτόμενους εκπαιδευτικούς με το Scratch” των Φεσάκη και Σεραφείμ (2009) και “Μάθηση προγραμματισμού Η/Υ από μαθητές Α’ Λυκείου με το Scratch” του Σαρημπαλίδη (2012). Δεν έχει σημασία ότι αναφέρονται στην τριτοβάθμια και στο Λύκειο, αντίστοιχα. Το πρόγραμμα σπουδών του μαθήματος Τ.Π.Ε. των Δημοτικών (τάξεις Ε’ και ΣΤ’) αναφέρει με σαφήνεια συγκεκριμένες προγραμματιστικές έννοιες η εκμάθηση των οποίων είναι προσδοκώμενο μαθησιακό αποτέλεσμα. Επίσης ενδιαφέρουσες είναι και οι εργασίες “Μια διδακτική πρόταση για τη γλώσσα προγραμματισμού Scratch” των Νικολού και Κόμη (2010) στην οποία προτείνεται μια ακολουθία μαθημάτων για τη διδασκαλία λειτουργιών του περιβάλλοντος Scratch και προγραμματιστικών εννοιών, “Scratch: Έντεκα διαφορετικές κατηγορίες μαθησιακών δραστηριοτήτων” των Κορδάκη και Ψώμου (2012) και “Σχεδιασμός, εφαρμογή και αξιολόγηση εικονικού κόσμου για τη διδασκαλία προγραμματισμού σε μαθητές Γυμνασίου” των Περουτσέα και Εμβαλωτή (2012) στην οποία εμφανίζεται ένας καινοτόμος συνδυασμός 3Δ εικονικού κόσμου και περιβάλλοντος Scratch.

Συγγραφείς	Τίτλος εργασίας	Πλαίσιο – σύντομη περιγραφή
4ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» της ΕΤΠΕ (Πάτρα, 2008)
Φεσάκης, Δημητρακοπούλου, Σεραφείμ, Ζαφειροπούλου, Ντούνη, Τούκα	Γνωριμία με το εκπαιδευτικό περιβάλλον προγραμματισμού Scratch	Εργαστηριακή συνεδρία στην οποία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το Scratch
1ο Εκπαιδ. Συνέδριο «Ένταξη και χρήση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία» της ΕΤΠΕ (Βόλος, 2009)
Φεσάκης, Σεραφείμ	Μάθηση προγραμματισμού Η/Υ από εκκολαπτόμενους εκπαιδευτικούς με το Scratch	Έρευνα σε φοιτητές Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης για τη χρήση προγραμματιστικών εννοιών κατά τη δημιουργία προγραμμάτων με το Scratch
Μισιρλή, Μιχαλόπουλος	Παιδαγωγικό ψηφιακό υλικό με το Scratch στις φυσικές επιστήμες	Δημιουργία λογισμικού με Scratch με περιεχόμενο από το πεδίο των φυσικών επιστημών για την Προσχολική Εκπαίδευση
5ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» της ΕΤΠΕ (Αθήνα, 2010)
Φεσάκης, Καράκιζα, Γουλή, Γλέζου, Γόγουλου	Εφαρμογές του Scratch στη διδασκαλία της Πληροφορικής	Εργαστηριακή συνεδρία στην οποία παρουσιάστηκαν πέντε διδακτικές παρεμβάσεις αξιοποίησης του Scratch χρήσιμες για τη διδασκαλία προγραμματισμού, για το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο, αντίστοιχα
Χασανίδης, Μπράτιτσης	Σχέδιο μαθήματος για διδασκαλία της δομής «Όσο» και της έννοιας του Ατέρμονος Βρόχου με χρήση του Scratch	Πρόταση διδασκαλίας προγραμματιστικών δομών στη Γ’ Λυκείου
Χασανίδης, Μπράτιτσης	Μαθήματα αλγοριθμικής σκέψης στη Γ’ Λυκείου, με χρήση του Scratch: Μια πρόταση για τη διδασκαλία της δομής επιλογής	Πρόταση διδασκαλίας προγραμματιστικών δομών στη Γ’ Λυκείου και πιλοτική εφαρμογή της
Νικολός, Κόμης	Αποσφαλμάτωση με το Scratch	Πρόταση διδασκαλίας της Πληροφορικής στη Γ’ Γυμνασίου που στοχεύει στην απόκτηση δεξιοτήτων αναζήτησης και διόρθωσης λαθών στο προγραμματιστικό περιβάλλον Scratch
Αράπογλου	Πρόταση εκπαιδευτικού σεναρίου για την παιδαγωγική αξιοποίηση του προγραμματιστικού περιβάλλοντος Scratch. Δημιουργία κόμικς με θέμα: Καθημερινή ζωή και Αλγοριθμική «Η Αλγοριθμική στο Μετρό»	Πρόταση διδασκαλίας προγραμματισμού στη Γ’ Γυμνασίου
Νικολός, Κόμης	Μια διδακτική πρόταση για τη γλώσσα προγραμματισμού Scratch	Σχεδιασμός μαθημάτων (ενοτήτων) για ένα εργαστηριακό εξαμηνιαίο μάθημα προγραμματισμού στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση με βάση το μοντέλο creative learning cycle, υλοποίηση, αξιολόγηση και επανασχεδιασμός με βάση τη μεθοδολογία design-based research
Κοσμοπούλου, Φλώρου, Μπαγιάτη, Χούστης	Ανάπτυξη διαδραστικής εφαρμογής για τη διδασκαλία του προγραμματισμού στο δημοτικό με χρήση του προγράμματος Scratch, βασισμένη σε rubrics αξιολόγησης και αυτοαξιολόγησης	Ανάπτυξη εφαρμογής με το Scratch για τη διδασκαλία βασικών εννοιών προγραμματισμού στη Γ’ Δημοτικού
Κοσμοπούλου, Φλώρου, Μπαγιάτη, Χούστης	Εφαρμογή του διδακτικού μικρόκοσμου Scratch σε μαθητές Γ’ Τάξης Δημοτικού	Ανάπτυξη εφαρμογής με το Scratch για τη διδασκαλία βασικών εννοιών προγραμματισμού στη Γ’ Δημοτικού
Μαυρουδή	Αξιοποίηση του Scratch στο πλαίσιο της εκπόνησης ομαδικών εργασιών στο μάθημα της Πληροφορικής της Γ’ Γυμνασίου	Πρόταση για τη δημιουργία έργου με το Scratch στα πλαίσια του μαθήματος της Πληροφορικής στη Γ’ Γυμνασίου και πιλοτική εφαρμογή
2ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Ένταξη και χρήση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία» της ΕΤΠΕ (Πάτρα, 2011)
Νικολός, Μισιρλή, Δαβράζος, Μπακόπουλος, Κόμης	Εξοικείωση με τη γλώσσα προγραμματισμού Scratch και το ρομποτικό πακέτο Lego WeDo	Εργαστηριακή συνεδρία στην οποία παρουσιάστηκε το Scratch
5ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Καθηγητών Πληροφορικής» της ΠΕΚΑΠ (Ιωάννινα, 2011)
Νικολός, Κόμης	Η δομή επιλογής στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch: Μια μελέτη περίπτωσης με μαθητές Γυμνασίου	Πρόταση διδασκαλίας της δομής επιλογής στη Β’ Γυμνασίου
Καψιμάλη, Σάμψων	Πιλοτική μελέτη περίπτωσης αξιοποίησης του εργαλείου Scratch στη σχολική εκπαίδευση	Πρόταση διδασκαλίας προγραμματιστικών δομών στην Α’ Λυκείου με βάση το διδακτικό μοντέλο learning cycle και διερεύνηση των απόψεων των μαθητών για τον προγραμματισμό
6ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» της ΕΤΠΕ (Φλώρινα, 2012)
Σαρημπαλίδης	Μάθηση προγραμματισμού Η/Υ από μαθητές Α’ Λυκείου με το Scratch	Έρευνα για τη χρήση προγραμματιστικών εννοιών και δομικών στοιχείων του Scratch σε μαθητές Α’ Λυκείου
Τάτση, Παπαδάκη	Μαθητές δημοτικού δημιουργούν ψηφιακά παιχνίδια στο Scratch για την ανακύκλωση	Διαθεματικές δημιουργίες έργων Scratch από μαθητές της Δ’ Δημοτικού
Χασανίδης, Ντίνας, Μπράτιτσης, Στάμου, Γκόγκου	Διαθεματική πρόταση διδασκαλίας για το μάθημα ΤΠΕ της ΣΤ’ Δημοτικού με χρήση γλωσσικών δραστηριοτήτων και του περιβάλλοντος Scratch	Διαθεματική πρόταση διδασκαλίας προγραμματισμού για τη ΣΤ’ Δημοτικού και εφαρμογή της
Μαυροχαλυβίδης, Μακρής, Μπέκος	Διδακτική προσέγγιση του αντικειμενοστραφούς προγραμματισμού με το Scratch	Πρόταση διδασκαλίας εννοιών αντικειμενοστρεφούς προγραμματισμού για τη Β’ Λυκείου
Κορδάκη, Ψώμος	Scratch: Έντεκα διαφορετικές κατηγορίες μαθησιακών δραστηριοτήτων	Εργαστηριακή συνεδρία στην οποία παρουσιάστηκαν έντεκα διαφορετικοί τύποι δραστηριοτήτων για τη διδακτική του προγραμματισμού με το Scratch
Μπράτιτσης, Χασανίδης, Παπαχαραλάμπους, Αρβανιτάκης	Εισαγωγή στο περιβάλλον Scratch: Παραδείγματα διδακτικών δραστηριοτήτων προγραμματισμού για την Αβάθμια και τη Ββάθμια εκπαίδευση	Εργαστηριακή συνεδρία στην οποία παρουσιάστηκε το περιβάλλον του Scratch καθώς και τρεις διαφορετικές δραστηριότητες κατάλληλες για το δημοτικό, το γυμνάσιο και το λύκειο, αντίστοιχα
6ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Καθηγητών Πληροφορικής» της ΠΕΚΑΠ (Πάτρα, 2012)
Δομουχτσής, Μακρής, Μαυροχαλυβίδης, Μπέκος, Δαλαμήτρα	Σύνθετες εφαρμογές με τη γλώσσα προγραμματισμού Scratch	Πρόταση διδασκαλίας για την εκμάθηση προγραμματιστικών εννοιών στη Γ’ Γυμνασίου
8ο Πανελλήνιο Συνέδριο με Διεθνή Συμμετοχή «Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση» της ΕΤΠΕ (Βόλος, 2012)
Μεδίτσκου, Μπράτιτσης	Η αξιοποίηση των μέσων μεταφοράς πληροφορίας με τη χρήση του λογισμικού Scratch για την εκμάθηση λεξιλογίου της γερμανικής ως Β’ ξένης γλώσσας στη ΣΤ’ τάξη Δημοτικού	Εκπαιδευτική παρέμβαση με αξιοποίηση εφαρμογής Scratch για την παρουσίαση και εκμάθηση λεξιλογίου της γερμανικής γλώσσας ως δεύτερης ξένης γλώσσας στη ΣΤ’ Δημοτικού
Κοροσίδου, Μπράτιτσης	Εφαρμογή του Scratch και χρήση του BeeBot στην τάξη εκμάθησης της Αγγλικής ως ξένης γλώσσας	Εκπαιδευτική παρέμβαση με αξιοποίηση εφαρμογής Scratch για την εξάσκηση επικοινωνιακών δεξιοτήτων μαθητών της Δ’ Δημοτικού στην αγγλική γλώσσα
Περουτσέας, Εμβαλωτής	Σχεδιασμός, εφαρμογή και αξιολόγηση εικονικού κόσμου για τη διδασκαλία προγραμματισμού σε μαθητές Γυμνασίου	Εμπειρική έρευνα σε μαθητές Γ’ Γυμνασίου για τις δυνατότητες αξιοποίησης του τρισδιάστατου εικονικού κόσμου Second Life στην εκμάθηση του προγραμματισμού στο Scratch
Κορδάκη, Ψώμος	Μαθησιακές δραστηριότητες στο περιβάλλον Scratch: Αντιλήψεις εκπαιδευτικών	Διερεύνηση των αντιλήψεων εκπαιδευτικών Πληροφορικής για έντεκα τύπους μαθησιακών δραστηριοτήτων που μπορούν να πραγματοποιηθούν στο Scratch